Bảy điểm chất lượng nên kiểm ở công trình

1. Hai milimét, và vì sao con số đó quyết định mọi chi tiết anh chị thích

Mức thường được lấy làm chuẩn cho công trình cao cấp là: độ phẳng tường 2 mm, độ thẳng đứng 2 mm, góc tường lệch không quá 3 mm — đo trên toàn bộ ngôi nhà, không phải vài chỗ chọn lọc.

Nghe rất kỹ thuật, nhưng hệ quả thì rất dễ thấy. Chân tường âm, khe bóng ở chân trần, mặt nạ công tắc phẳng lì với tường, đèn hắt chạy dọc tường, tủ đặt riêng ăn khít vào hốc — toàn bộ những chi tiết làm nên vẻ tối giản đắt tiền — chỉ tồn tại được nếu tường đạt mức đó.

Một bức tường lệch 8–10 mm vẫn sơn đẹp, vẫn ốp đá được, và trong ảnh vẫn ổn. Nhưng nó không làm được khe bóng thẳng. Đến lúc ấy thì lựa chọn duy nhất còn lại là bỏ chi tiết đó khỏi thiết kế, và không ai nói cho anh chị biết vì sao.

Câu nên hỏi: đội thi công đo độ phẳng bằng gì, và đo ở bao nhiêu điểm?

2. "Chống thấm tốt" phải là một phép đo, không phải một lời hứa

Đường ống nước sau khi lắp cần được nén thử ở áp suất cao gấp nhiều lần áp sinh hoạt, thường 0,8–1,0 MPa, rồi để yên nửa tiếng đến một tiếng. Đạt hay trượt căn cứ vào một con số: kim đồng hồ tụt không quá 0,05 MPa.

Điểm đáng chú ý không phải con số, mà là việc nó có kết quả nhị phân. "Chống thấm tốt" là một lời hứa. Một đồng hồ áp lực để yên một tiếng thì không hứa gì cả — nó đạt hoặc trượt, và có ảnh chụp làm bằng.

Câu nên hỏi: xin xem ảnh đồng hồ áp lực lúc bắt đầu và lúc kết thúc phép thử.

3. Sàn vệ sinh nên bị ngâm nước ba ngày trước khi lát

Sau khi lớp chống thấm được bảo dưỡng đủ, sàn khu vệ sinh cần được bịt kín và ngâm nước ngập toàn bộ mặt sàn trong 72 giờ, rồi mới kiểm tra trần phòng bên dưới.

Bước này không tốn tiền. Nó chỉ tốn ba ngày tiến độ — và chính vì thế nó là bước bị rút ngắn nhiều nhất. Rất khó phát hiện, vì một sàn chưa từng ngâm thử trông y hệt một sàn đã ngâm. Sự khác nhau chỉ hiện ra sau vài mùa mưa, khi trần tầng dưới bắt đầu ố.

Cũng nên hỏi chiều cao lớp chống thấm chạy lên tường: khu tắm thường lấy 2.400 mm, khu bếp 1.000 mm, và phần chồng mí giữa sàn với tường ít nhất 1.000 mm tính từ chân.

Câu nên hỏi: sàn ngâm từ ngày nào đến ngày nào, và ai xuống kiểm trần bên dưới?

4. Tường phẳng hay không, soi đèn chéo là biết

Lớp bả tường thường gồm ba lớp, để khô hoàn toàn, rồi chà nhám. Việc chà nhám ấy nên làm dưới một bóng đèn công suất lớn — khoảng 200 W — đặt sát tường và chiếu xiên.

Ánh sáng chiếu thẳng làm phẳng mọi thứ và giấu đi các gợn sóng. Ánh sáng xiên thì ngược lại: mỗi chỗ lồi lõm đổ một cái bóng dài, và thợ nhìn thấy chính xác chỗ cần chà thêm.

Đây là mẹo rất cũ, rất rẻ, và anh chị có thể tự làm khi nghiệm thu: tắt đèn phòng, lấy đèn pin điện thoại áp sát tường rồi rọi dọc theo mặt tường. Chỗ nào chưa đạt sẽ hiện ra ngay.

Cũng nên biết cấu trúc màng sơn thường thấy: ba lớp bả, một lớp lót, hai lớp phủ.

5. Trước nhát cắt rãnh đầu tiên, bản vẽ phải lên tường thật

Trước khi cắt rãnh điện nước, toàn bộ hệ đường mốc nên được vẽ lên tường và sàn thật: cao độ hoàn thiện sàn, cao độ trần, cao độ ổ cắm và công tắc, vị trí đèn, vị trí cấp thoát nước, vị trí máy lạnh, đường tạo hình tường — và quan trọng nhất, **kích thước đồ nội thất sẽ đặt ở đó**.

Bước cuối cùng ấy là thứ hay bị bỏ. Hậu quả thì ai từng làm nhà đều biết: một ổ cắm nằm sau lưng tủ, một công tắc bị cánh cửa che, một điểm chờ nước lệch khỏi chậu rửa mười phân.

Khi kích thước tủ đã có trên tường trước lúc cắt rãnh, những va chạm đó lộ ra lúc còn sửa được bằng viên phấn thay vì bằng máy cắt.

Câu nên hỏi: cho tôi xem ảnh tường sau khi bật mực, trước khi cắt rãnh.

6. Ảnh hoàn công có ghi kích thước

Trước khi tường được trát kín, toàn bộ tuyến ống và dây nên được chụp lại, kèm kích thước ghi rõ vị trí so với mốc cố định — đặc biệt ở khu vực gương, chậu rửa và tủ lavabo, nơi người ta hay khoan nhất.

Việc này mất mười phút. Giá trị của nó xuất hiện rất lâu sau khi đội thi công đã rời đi: năm năm sau, khi anh chị muốn treo thêm một cái gương hoặc lắp một chiếc kệ, anh chị biết chính xác chỗ nào không được khoan.

Đây là điểm gần như không nhà thầu nào chủ động nói tới, vì nó nói về chuyện sau bàn giao — mà sau bàn giao thì họ đã xong việc.

Câu nên hỏi: bộ ảnh hoàn công được giao cho tôi ở dạng gì, và có ghi kích thước không?

7. Hôm nay có ai làm ở công trình không

Nỗi lo lớn nhất của phần lớn chủ nhà không phải chất lượng, mà là sự im lặng: nhiều tuần trôi qua mà không biết công trình có ai động vào không.

Cách xử lý không phức tạp. Một nhật báo mỗi ngày, ghi rõ số thợ theo từng loại — "hôm nay 9 người: 7 thợ mộc, 2 thợ sơn" — kèm ảnh hiện trường có đóng dấu thời gian và địa điểm ngay trên ảnh. Mỗi tuần một biên bản, mỗi việc gán cho một người và một ngày phải xong.

Điều này quan trọng hơn hẳn với những công trình có hạng mục đặt sản xuất và phải chờ hàng. Trong thời gian chờ đó, thứ duy nhất giữ được lòng tin là thông tin đều đặn, kể cả khi thông tin ấy là "tuần này chưa có gì mới".

Câu nên hỏi: tôi nhận báo cáo theo tần suất nào, và ở dạng gì?

Bài khác trong mục này

Anh chị đang có một mảnh đất, hoặc một ngôi nhà chờ hoàn thiện?

Gọi cho chúng tôi một cuộc. Không cần bản vẽ, không cần chốt gì cả — kể xem gia đình có mấy người, đất bao nhiêu mét, và anh chị đang mắc ở đâu. Sukha Space thiết kế và trực tiếp thi công, nên câu trả lời anh chị nhận được là câu của người sẽ dựng ngôi nhà ấy, không phải của người chỉ vẽ rồi giao lại cho nhà thầu.